Một số đặc điểm bệnh đục thủy tinh

Đánh giá bài viết

Bệnh đục thủy tinh gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm. Chủ động áp dụng các biện pháp quản lý môi trường, dinh dưỡng và phòng bệnh tổng hợp là giải pháp quan trọng giúp hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả nuôi tôm.

Tác nhân gây bệnh

Bệnh Đục thủy tinh (Translucent Post-Larvae Disease - TPD), còn được gọi là Bệnh hậu ấu trùng mờ đục hoặc Bệnh hậu ấu trùng thủy tinh (GPD).

Bệnh do chủng vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus siêu độc lực mới (ký hiệu là VpTPD). Khác với bệnh AHPND, chủng này không chứa gen độc tố PirA/PirB mà sở hữu một plasmid mang hệ thống độc tố phức hợp Toxin complex. Trong đó, protein VHVP-2 (Vibrio High Virulent Protein) được xác định là nhân tố độc lực chính gây phá hủy tế bào và hoại tử hệ thống tiêu hóa của tôm giống.

Đặc điểm dịch tễ

- Loài cảm nhiễm: Chủ yếu trên tôm thẻ chân trắng.

- Giai đoạn nhiễm bệnh: Mẫn cảm cao nhất từ PL4 - PL7, kéo dài đến giai đoạn tôm mới thả nuôi (PL15); giảm dần từ PL30 trở lên.

- Đặc điểm bùng phát: Dịch bệnh diễn biến rất nhanh, tỷ lệ chết có thể đạt 60% vào ngày thứ hai và lên đến 90 - 100% chỉ trong vòng 24 - 72 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

- Phương thức truyền lây: Lây truyền ngang qua nguồn nước cấp nhiễm khuẩn trong bể ương, qua thức ăn tươi sống hoặc lây chéo cơ học do dùng chung dụng cụ trong trại giống.

Dấu hiệu bệnh lý

Triệu chứng: Tôm giống đột ngột bỏ ăn, bơi lội yếu, mất dần sức sống và rớt đáy hàng loạt.

Bệnh tích đặc trưng: Khối gan tụy teo tóp, nhợt nhạt và chuyển sang mất màu hoàn toàn. Dạ dày và đường ruột hoàn toàn trống rỗng. Đặc điểm nhận diện quan trọng nhất là toàn bộ cơ thể tôm mất sắc tố, chuyển sang màu trắng đục và trong suốt như thủy tinh do sự thoái hóa nhanh chóng của mô cơ.

Bệnh tích vi thể: Hoại tử cấp tính và bong tróc ồ ạt biểu mô ống gan tụy và ruột giữa; vi khuẩn xâm nhập sâu vào các mô lót niêm mạc.

Chẩn đoán xét nghiệm

Do dấu hiệu lâm sàng dễ nhầm lẫn với AHPND hoặc EHP, bắt buộc phải chẩn đoán bằng kỹ thuật sinh học phân tử. Sử dụng kỹ thuật Multiplex PCR nhắm vào các đoạn gen mã hóa độc tố vhvp1 và vhvp-2.

Mẫu bệnh phẩm là tôm giống mờ đục phải được cố định ngay trong dung dịch Ethanol 90 - 95% để bảo vệ cấu trúc DNA trước khi gửi phân tích tại phòng thử nghiệm đủ năng lực quy định tại khoản 19, 20 và 21 Điều 1 Thông tư số 12/2024/TT-BNNPTNT.

Phòng bệnh

Hiện nay, bệnh TPD vẫn chưa có biện pháp trị bệnh đặc hiệu. Do đó, người nuôi cần thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh tổng hợp. Áp dụng nuôi tôm, sản xuất tôm giống theo phương pháp an toàn sinh học.

Thái Thuận